Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2014

Π ρ ο ο ρ ι σ μ ὸ ς ἢ ἐ λ ε υ θ ε ρ ί α; π. Δ η μ η τ ρ ί ο υ Μ π ό κ ο υ

http://users.sch.gr/aiasgr/Image/Theotokos_Maria/H_Gennhsh_ths_Theotokou/H_Gennhsh_ths_Theotokou_01.jpg 


Γέν­νη­ση τς Πα­να­γί­ας (­ορ­τ 8ης Σε­πτεμ­βρί­ου), ­δω­σε τ ­ναυ­σμα γι τν ­νερ­γο­ποί­η­ση το σχε­δί­ου τς Θεί­ας Ο­κο­νο­μί­ας, τς προ­αι­ώ­νιας δηλ. βου­λς το Θε­ο γι τ σω­τη­ρί­α το ν­θρώ­που κα το κό­σμου ­π τν ­μαρ­τί­α, τ φθο­ρ κα τν θά­να­το, πο ε­χε προ­κα­λέ­σει πτώ­ση τν Πρω­το­πλά­στων.

Τ κεν­τρι­κ γε­γο­νς το σχε­δί­ου α­το ­ταν ­ναν­θρώ­πη­ση το Χρι­στο, γι τν πραγ­μα­το­ποί­η­ση τς ­ποί­ας χρει­α­ζό­ταν συ­νερ­γα­σί­α το ν­θρώ­που. Μο­να­δι­κς ν­θρω­πος, κα­τ’ ­ξο­χν κα­τάλ­λη­λος γι τν σκο­π α­τ ­νά­με­σα στς ν­θρώ­πι­νες γε­νι­ς ­λων τν α­ώ­νων, θε­ω­ρή­θη­κε Παρ­θέ­νος Μα­ρί­α. Γι’ α­τ κα γέν­νη­σή της, ς γε­γο­νς παγ­κό­σμιας ση­μα­σί­ας, «χα­ρν ­μή­νυ­σε πά­σ τ ο­κου­μέ­ν». Πα­να­γί­α ­γι­νε «παγ­κό­σμιος χα­ρά».
Μ ­δι­αί­τε­ρα θρι­αμ­βι­κος κα χαρ­μό­συ­νους τό­νους ο ­μνοι τς ­ορ­τς μι­λον γι’ α­τν τν ε­δι­κ προ­ο­ρι­σμ κα τν προ­αι­ώ­νια ­πι­λο­γ τς Παρ­θέ­νου ­π τν Θε­ό. Ε­ναι «προ­ε­κλε­χθε­σα κ πα­σν τν γε­νε­ν» κα «προο­ρι­σθε­σα ­π γε­νε­ν ρ­χαί­ων» ν κ­πλη­ρώ­σει τ Θεί­α Ο­κο­νο­μί­α, ν γί­νει μη­τέ­ρα το Θε­ο, δο­χε­ο κα κα­τοι­κη­τή­ριό του.
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi2yAj7zgS7NTc5g4mHgB_xCPK3LFSvpzcpML5HBYLJHQJh8KI_f4gWGLXFd7GwpqAJlD_FA7_hcZV_Fr9zrYUhA7ipO5M0yBQQg6ZcGTqV6v6ejkC28AaIO91Ooueq1UPZcoKYnGES_mk/s1600/adelfotita11.jpgΣτ πρό­σω­πό της ­φαρ­μό­ζε­ται κα­τ’ ­ξο­χν λό­γος το ­πο­στ. Παύ­λου: «­κεί­νους πο προ­ε­γνώ­ρι­σε, α­τος κα προ­ώ­ρι­σε ν γί­νουν σύμ­μορ­φοι (=­διοι) πρς τν ε­κό­να το Υ­ο του, …­κεί­νους δ πο προ­ώ­ρι­σε, α­τος κα ­κά­λε­σε, κα ­κεί­νους πο ­κά­λε­σε, α­τος κα ­δι­καί­ω­σε, ­κεί­νους δ πο ­δι­καί­ω­σε, α­τος κα ­δό­ξα­σε» (Ρωμ. 8, 29-30. Βλ. κα  κεφ. 9).
πα­ρα­νό­η­ση τν λό­γων α­τν ­δω­σε ­φορ­μ ν ­να­πτυ­χθε μι ν­τε­λς πα­ρά­λο­γη δι­δα­σκα­λί­α. ­τι δη­λα­δ Θε­ός, γι δι­κούς του α­νε­ξε­ρεύ­νη­τους λό­γους, δι­α­λέ­γει κα προ­ο­ρί­ζει ξ ρ­χς α­τος πο πρό­κει­ται ν σω­θον κα α­τούς πο πρό­κει­ται ν κο­λα­σθον. ν ν­θρω­πος ­χει προ­ο­ρι­σθε γι σω­τη­ρί­α, ­σες ­μαρ­τί­ες κι ν κά­νει, δν πρό­κει­ται ν χα­θε. Κα ν­τι­στρό­φως, ν ε­ναι προ­ο­ρι­σμέ­νος γι τν ­πώ­λεια, ­σες ­ρε­τς κι ν ­πο­κτή­σει, δν ­πάρ­χει πε­ρί­πτω­ση ν σω­θε.
Μι ­με­τά­κλη­τη δη­λα­δ ε­μαρ­μέ­νη προ­κα­θο­ρί­ζει τν πο­ρεί­α κα τν κα­τά­λη­ξη το ν­θρώ­που ­ρή­μην τς θε­λή­σε­ώς του. Ε­ναι πε­ρι­βό­η­τη θεωρία πε­ρ το «­πο­λύ­του προ­ο­ρι­σμο», πο ναπτύχθηκε κυρίως π τ δυτικ Χριστιανοσύνη.
ν­τως ­πάν­θρω­πη ­μως α­τ θε­ω­ρί­α ρ­χε­ται σ ­ξε­α ν­τί­θε­ση μ δυ­ κα­τα­λυ­τι­κ γε­γο­νό­τα: α) τν ­πει­ρη ­γά­πη το Θε­ο κα β) τν ­λευ­θε­ρί­α το ν­θρώ­που.
α. Θε­ς δν θέ­λει πο­τ τν θά­να­το το ­μαρ­τω­λο, λ­λ τν ­πι­στρο­φή του, ­στε ν ­χει (α­ώ­νια) ζω­ (­εζ. 33, 11). Ε­ναι α­τς πο θέ­λει ν σω­θον ­λοι ο ν­θρω­ποι (­χι μό­νο μι με­ρί­δα ­κλε­κτν) «κα ες ­πί­γνω­σιν ­λη­θεί­ας λ­θεν» (Α΄ Τιμ. 2, 4). Μς ­γά­πη­σε τό­σο πο­λύ, «­στε τν Υ­ν α­το τν μο­νο­γε­ν ­δω­κεν, ­να πς πι­στεύ­ων ες α­τν μ ­πό­λη­ται, λ­λ’ ­χει ζω­ν α­ώ­νιον» (­ω. 3, 16). Ε­ναι «τ φς τ ­λη­θι­νόν», τ ­πο­ο «φω­τί­ζει (­χι μι ­ρι­στο­κρα­τί­α ε­σε­βν, λ­λ) πάν­τα ν­θρω­πον ρ­χό­με­νον ες τν κό­σμον» (­ω. 1, 9). Μς ­πλα­σε κι­νού­με­νος ­πο­κλει­στι­κ ­π ­γά­πη. Γι ν συμ­με­τά­σχου­με κι ­μες στν πλο­το τς δι­κς του ζω­ς.
β. λ­λ’ α­τ θέ­λει ν γί­νε­ται μ δι­κή μας ­λεύ­θε­ρη ­πι­λο­γή. ­σοι τν δέ­χον­ται μ δι­κή τους θέ­λη­ση, ­ξι­ώ­νον­ται ν γί­νουν «τέ­κνα Θε­ο» (­ω. 1, 12). Δν θέ­λει ν­τα δου­λι­κ κον­τά του. Γι’ α­τ κα «δν ­πάρ­χει τί­πο­τε τ πι ­πο­φα­σι­στι­κ σ’ ­λό­κλη­ρο τ σύμ­παν ­π τς συ­νει­δη­τς πρά­ξεις ­πι­λο­γς, πο γί­νον­ται ­π πρό­σω­πα προι­κι­σμέ­να μ λό­γο κα συ­νεί­δη­ση» (Καλ­λί­στου Ware, ν­τς ­μν Βα­σι­λεί­α, κδ. ΑΚΡΙΤΑΣ, σ. 54).
http://www.rel.gr/photo/albums/userpics/10039/normal_kyrios.jpg­τσι Θε­ς δν ­κα­με τν ν­θρω­πο ο­τε θνη­τ ο­τε ­θά­να­το. «Τ ζω­ κα τν θά­να­το ­βα­λα μπρο­στά σας», λέ­ει. Κα μς συμ­βου­λεύ­ει (χω­ρς ν ­ναγ­κά­ζει): «Δι­α­λέξ­τε τ ζω­» (Δευτ. 30, 19). «“Α­τς ξ ρ­χς ­ποί­η­σεν ν­θρω­πον κα τν ­φη­σε στν ­λεύ­θε­ρη δι­ά­θε­σή του… ­νώ­πιόν σου το­πο­θέ­τη­σε φω­τι κα νε­ρό: ­που θέ­λεις μπο­ρες ν ­πλώ­σεις τ χέ­ρι σου. ­νώ­πιον τν ν­θρώ­πων ­πάρ­χει ζω­ κα θά­να­τος. "Ὅ,τι θε­λή­σει κα προ­τι­μή­σει κα­θέ­νας, α­τ θ το δο­θε" (Σοφ. Σει­ράχ, 15, 14-17).
σω­τη­ρί­α λοι­πν κα ­πώ­λεια ­ξαρ­τν­ται ­π μς. Στν ­λεύ­θε­ρη ­πι­λο­γ γι τ σω­τη­ρί­α μας ρ­χε­ται βέ­βαι­α ­ρω­γς κα Χά­ρη το Θε­ο. Κα μό­νο ­ταν ­πάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα ­λεύ­θε­ρης ­πι­λο­γς (α­τε­ξού­σιο), ε­μα­στε ­πεύ­θυ­νοι γι τς πρά­ξεις μας. ­ξι­έ­παι­νοι γι τς κα­λές, κα­τα­κρι­τέ­οι γι τς κα­κές. λ­λι­ς, δν θ ­ταν δυ­να­τν ν μς ζη­τη­θον ε­θύ­νες, ν κρι­θο­με ­π τν Θε­ό.
γ. Θε­ς τώ­ρα, προ­γνω­ρί­ζον­τας τν πο­ρεί­α μας, κα­νο­νί­ζει τος ρό­λους πο ται­ριά­ζουν στν κα­θέ­να μας (=προ­ο­ρί­ζει). Προ­γνω­ρί­ζει ποι­ο θ κά­μουν κα­λ χρή­ση το α­τε­ξου­σί­ου κα τος κα­λε σ ρό­λους πο ­πη­ρε­τον τ κα­λό. Προ­ο­ρι­σμς θε­ω­ρε­ται α­τ τ ­γα­θ κα ­με­τά­θε­το θέ­λη­μα το Θε­ο, πο φα­νε­ρώ­νε­ται σ ­σους προ­βλέ­πει ­τι θ ν­τα­πο­κρι­θον ­ξια στν κλή­ση πο τος ­πευ­θύ­νει. Κα πά­λι, ς δί­και­ος, ­χει ­δη κα­τα­κρί­νει κα προ­δι­κά­σει ­σους (κα­τ τν πρό­γνω­σή του) θ κά­μουν κα­κ χρή­ση τς ­λευ­θε­ρί­ας τους. Πα­ρελ­θν κα μέλ­λον δν ­πάρ­χουν γι τν Θε­ό. Τ πάν­τα, «γυ­μν κα τε­τρα­χη­λι­σμέ­να», συ­νω­θον­ται σ ­να δια­ρκς πα­ρν ­νώ­πιόν του.
δ. πρό­γνω­ση ­μως το Θε­ο δν ση­μαί­νει κα­τάρ­γη­ση τς ­λευ­θε­ρί­ας μας. Δν θ κά­νου­με μ ­ξα­ναγ­κα­σμ κά­τι, πα­ρ τ θέ­λη­σή μας, μό­νο κα μό­νο ­πει­δ τ προ­γνω­ρί­ζει Θε­ός, λ­λ τ προ­γνω­ρί­ζει Θε­ός, ­πει­δ θ τ κά­νου­με ­μες. πρό­γνω­σή του προ­κα­θο­ρί­ζε­ται ­π τς πρά­ξεις μας κα ­χι ο πρά­ξεις μας ­π τν πρό­γνω­σή του.
http://static.pblogs.gr//490259-541387_452876144788616_1965779440_n.jpg
Κα Πα­να­γί­α, μ κα­θα­ρ δι­κή της ­λεύ­θε­ρη ­πι­λο­γή, μ κα­λ χρή­ση το α­τε­ξου­σί­ου της, ­γι­ά­σθη­κε πε­ρισ­σό­τε­ρο ­π κά­θε λ­λο δη­μι­ούρ­γη­μα. ­γι­νε ­τσι ­ξια ν τν προ­ο­ρί­σει Θε­ς ν γί­νει μη­τέ­ρα το Κυ­ρί­ου μας ­η­σο Χρι­στο, χω­ρς α­τ ν κα­ταρ­γε τν ­λευ­θε­ρί­α της. ρ­χάγ­γε­λος τ στιγ­μ το Ε­αγ­γε­λι­σμο «δν τν πλη­ρο­φο­ρε ­πλς γι τ σχέ­δια το Θε­ο, λ­λ πε­ρι­μέ­νει τν ­λεύ­θε­ρη κα ­θε­λού­σια ­πάν­τη­σή της… Θ μπο­ρο­σε ν ε­χε ρ­νη­θε. Θε­ς παίρ­νει τν πρω­το­βου­λί­α, λ­λ ε­ναι ν­τε­λς ­πα­ραί­τη­τη κα α­τό­βου­λη συ­νερ­γα­σί­α τς Πα­να­γί­ας, πο δν ε­ναι ­πλς ­να πα­θη­τι­κ ρ­γα­λε­ο, λ­λ γί­νε­ται ­νας ­νερ­γς συμ­μέ­το­χος στ λυ­τρω­τι­κ ρ­γο» (Κάλ­λι­στος Ware, . π.).
Ε­ναι δι­κό της τ κα­τόρ­θω­μα α­τό, μο­να­δι­κό, κα τς ­ξί­ζει κά­θε ­παι­νος. Μ ε­γνω­μο­σύ­νη τ ­να­γνω­ρί­ζου­με, τν ε­χα­ρι­στο­με «κ βα­θέ­ων» γι τ στά­ση της, κα ­λες ο γε­νι­ς «­ως α­­νος», ­κού­ρα­στα, «τν ν­τως Θε­ο­τό­κον με­γα­λύ­νο­μεν».
(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ρ. φ. 374, Σε­πτ. 2014 - ­πηυ­ξη­μέ­νη κ­δο­ση)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου